Branżówka i co dalej? Od szkoły branżowej I stopnia do dyplomu technika i matury + test

Spis treści

⇑Pięć typów szkół po podstawówce

Ustawa Prawo oświatowe wymienia szkoły ponadpodstawowe, do których prowadzi ósma klasa. Są to:

czteroletnie liceum ogólnokształcące,
pięcioletnie technikum,
trzyletnia branżowa szkoła I stopnia,
dwuletnia branżowa szkoła II stopnia,
trzyletnia szkoła specjalna przysposabiająca do pracy oraz szkoła policealna dla osób z wykształceniem średnim lub średnim branżowym.

Liceum i technikum to drogi „w jednym kawałku”. Szkoły branżowe tworzą drogę podzieloną na dwa etapy: najpierw zawód, potem – jeśli uczeń chce – dalsza nauka aż do poziomu technika i matury.

⇑Branżowa szkoła I stopnia – zawód w trzy lata

Branżowa szkoła I stopnia trwa trzy lata i uczy konkretnego zawodu. Nauka odbywa się w formie dziennej. Warunkiem ukończenia szkoły jest przystąpienie do egzaminu zawodowego z kwalifikacji, którą obejmuje zawód.

Praktyka może wyglądać różnie. Część uczniów jest młodocianymi pracownikami i uczy się zawodu u pracodawcy. Uczniowie, którzy nimi nie są, mogą odbywać staż uczniowski – do 6 godzin dziennie przed ukończeniem 16 lat i do 8 godzin u starszych.

⇑Branżowa szkoła II stopnia – kolejny krok

Po I stopniu nauka nie musi się kończyć. Branżowa szkoła II stopnia trwa dwa lata i jest przeznaczona dla absolwentów szkoły I stopnia, którzy ukończyli ją w ciągu pięciu lat szkolnych poprzedzających rok, na który się zgłaszają. Przy przyjęciu potrzebne są:

świadectwo ukończenia branżowej szkoły I stopnia,
zaświadczenie o zawodzie, którego zakres odpowiada pierwszej kwalifikacji w zawodzie nauczanym w szkole II stopnia,
zaświadczenie lekarza medycyny pracy o braku przeciwwskazań do praktycznej nauki zawodu.

Ten pierwszy warunek jest kluczowy. W niektórych zawodach wyodrębniono kwalifikację wspólną dla szkoły I i II stopnia, więc to, czego uczeń nauczył się w pierwszej szkole, staje się fundamentem drugiej.

⇑Jak wyglądają zajęcia w II stopniu

Szkoła II stopnia może prowadzić naukę w formie dziennej, stacjonarnej albo zaocznej – zależnie od zawodu. Forma dzienna oznacza zajęcia przez pięć dni w tygodniu. Obowiązkowe zajęcia z kształcenia w zawodzie prowadzone są w formie kwalifikacyjnego kursu zawodowego. Oddziałów dwujęzycznych w szkołach branżowych się nie tworzy.

⇑Dyplom technika, matura i studia

Co daje ukończenie branżowej szkoły II stopnia? Według Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego trzy rzeczy:

dyplom zawodowy na poziomie technika – po zdaniu egzaminu zawodowego w danym zawodzie,
świadectwo dojrzałości – po zdaniu egzaminu maturalnego,
możliwość dalszej nauki na studiach.

Egzaminy zawodowe w szkole II stopnia są tak zaplanowane, żeby uczeń zdążył przystąpić do matury. Kto ma wykształcenie średnie branżowe, może też wybrać szkołę policealną, w której nauka trwa najwyżej dwa i pół roku.

⇑Dla kogo jest ta droga

Szkoła branżowa to propozycja dla osób, które chcą szybko zdobyć zawód i sprawdzić się w praktyce, ale nie chcą zamykać sobie drogi do matury i studiów. Wymaga jednak konsekwencji: dwa etapy, dwa egzaminy zawodowe i matura na końcu to więcej przejść niż w technikum. Szczegóły – jakie zawody i w jakiej formie prowadzą szkoły w okolicy – warto sprawdzić w ofercie szkół i u doradcy zawodowego.

⇑Podsumowanie

Branżowa szkoła I stopnia trwa trzy lata i daje zawód, a dwuletnia szkoła II stopnia pozwala na nim zbudować dyplom technika, maturę i drogę na studia. Warunkiem jest ukończenie I stopnia w ciągu pięciu lat przed rekrutacją i kontynuacja w zawodzie zgodnym z pierwszą kwalifikacją. Źródła: ustawa Prawo oświatowe (art. 18), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwo Edukacji Narodowej i Kuratorium Oświaty w Warszawie; opracowanie własne.