Po ósmej klasie można iść do szkoły branżowej i od pierwszego dnia łączyć ją z pracą u pracodawcy. Uczeń zostaje wtedy młodocianym pracownikiem: ma umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawodu uczy się w zakładzie, a teorii i przedmiotów ogólnych – w szkole. Ministerstwo Edukacji Narodowej opisuje, jak wygląda przyjęcie, czas pracy, urlop i egzamin kończący naukę — a po lekturze możesz sprawdzić, czy taka droga pasuje do ciebie.
Młodociany pracownik to uczeń zatrudniony u pracodawcy na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego. Przygotowanie ma formę nauki zawodu. Praktyczną część kształcenia uczeń przechodzi w zakładzie pracy, a kształcenie zawodowe teoretyczne i przedmioty ogólne realizuje w branżowej szkole I stopnia.
To inna droga niż ta, w której całą naukę zawodu organizuje szkoła. Tutaj za kształcenie odpowiadają dwie strony naraz: dyrektor szkoły i pracodawca.
Do klasy pierwszej publicznej branżowej szkoły I stopnia młodocianych pracowników przyjmuje się na podstawie dwóch dokumentów:
Umowę pracodawca zawiera z młodocianym w terminie przyjęć kandydatów do branżowych szkół I stopnia. Oznacza to, że pracodawcę trzeba znaleźć równolegle z wyborem szkoły. Aktualne terminy rekrutacji warto sprawdzić w wybranej szkole.
Zgodnie z Kodeksem pracy młodociany przechodzi wstępne badania lekarskie przed przyjęciem do pracy, a w czasie zatrudnienia – badania okresowe i kontrolne. MEN zwraca uwagę na praktyczny skutek tej zasady: młodocianego pracownika, który ma trafić do klasy pierwszej branżowej szkoły I stopnia, na badania do lekarza medycyny pracy nie kieruje szkoła, tylko pracodawca.
Przepisy chronią młodych pracowników przed zbyt długim dniem:
Co ważne, do czasu pracy wlicza się czas nauki w szkole w wymiarze wynikającym z obowiązkowego programu zajęć – bez względu na to, czy lekcje odbywają się w godzinach pracy.
Młodociany pracownik ma prawo do urlopu wypoczynkowego. Po 6 miesiącach od rozpoczęcia pierwszej pracy przysługuje mu 12 dni roboczych, a po roku pracy – 26 dni roboczych. W roku kalendarzowym, w którym kończy 18 lat, ma prawo do 20 dni roboczych, jeśli prawo do urlopu uzyskał przed ukończeniem 18 lat.
Urlop łączy się z kalendarzem szkoły. Jeśli uczeń nie ma jeszcze prawa do urlopu, pracodawca może na jego wniosek udzielić mu go zaliczkowo w czasie ferii szkolnych. Na wniosek ucznia pracodawca ma też obowiązek udzielić w ferie urlopu bezpłatnego – łącznie z urlopem wypoczynkowym najwyżej na 2 miesiące. Okres urlopu bezpłatnego wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Skoro za kształcenie odpowiadają dyrektor szkoły i pracodawca, muszą ze sobą współpracować przy realizacji szkolnego programu nauczania zawodu. Pracodawca, który kieruje młodocianego na dokształcanie teoretyczne do branżowej szkoły I stopnia, ustala z dyrektorem trzy sprawy:
Te ustalenia są załącznikiem do umowy o pracę. Naukę zawodu w zakładzie może prowadzić sam pracodawca, osoba prowadząca zakład w jego imieniu albo zatrudniony u niego pracownik – pod warunkiem, że ma kwalifikacje wymagane od instruktora praktycznej nauki zawodu.
Wiedzę i umiejętności zdobyte podczas nauki zawodu sprawdza egzamin. Jego rodzaj zależy od tego, u kogo pracuje uczeń:
Koszty egzaminu czeladniczego albo zawodowego pokrywa pracodawca, który może też pokryć koszt egzaminu poprawkowego. Przystąpienie do właściwego egzaminu jest jednym z warunków ukończenia branżowej szkoły I stopnia.
Nauka zawodu u pracodawcy to droga dla ucznia, który po podstawówce chce od razu poznawać zawód w prawdziwym zakładzie pracy. Młodociany pracownik ma umowę o pracę, ograniczony czas pracy, prawo do urlopu i opiekę instruktora, a teorii uczy się w branżowej szkole I stopnia. Naukę kończy egzamin czeladniczy albo zawodowy, za który płaci pracodawca.
5 pytań · minuta
poleca: